Özet. YTEK Yeni Teknoloji, Türk Hava Kuvvetleri için acil durum uçak durdurma ağı bariyerinin kaldırma sistemini pnömatik tahrikten hidrolik tahrike dönüştürmüştür. Kayseri'de uygulanan dönüşüm, soğuk havada hızlı ve güvenilir açılmayı yeniden sağlamış ve 2020 yılında teslim edilmiştir. Sistem halen kullanımdadır.
İhtiyaç
Ağ bariyeri, pistte kontrolünü kaybeden ve fren yaparak duramayan uçakları durdurmaktadır. Acil durumda ağın saniyeler içinde yerden kalkması gerekmektedir. Mevcut pnömatik tahrik soğuk havada performans kaybına uğramış; ağ yavaş açılmış ya da tam yüksekliğe ulaşamamıştır. Bu durum, emniyet açısından kritik bir sistem için kabul edilemezdir. Müşteri, her hava koşulunda tutarlı performans gösteren ve mevcut bariyer yapısına entegre edilebilen bir tahrik sistemi talep etmiştir.
Mühendislik çözümü
- Hidrolik silindir tahriki: pnömatik aktüatörlerin yerini alarak ortam sıcaklığından bağımsız, tutarlı kuvvet ve hız sağlamaktadır.
- Mevcut yapıya entegrasyon: hidrolik sistem, mevcut direkler ve temeller esas alınarak tasarlanmış; tam yenilemeye gerek kalmamıştır.
- Hızlı açılma ve kilitleme: aralarında 50–75 m mesafe bulunan iki kaldırma ünitesi, 600 kg'lık ağı 2 saniyede 3 m yüksekliğe kaldırmakta; kilitleme mekanizması ağı açık konumda sabitlemektedir.
- Uzaktan ve yerel kumanda: 380 V üç fazlı AC ile beslenen hidrolik sistem ve 24 V kumanda devresi sayesinde operatörler bariyeri güvenli mesafeden veya ünitelerin başından çalıştırabilmektedir.
- Manuel kumanda: güç kaybı durumunda sistem ağı bir kez daha kaldırabilmektedir.
İş kapsamı
YTEK, mevcut bariyer yapısı için hidrolik sistemi tasarlamış, montajını ve kontrol sistemini gerçekleştirmiştir.
Sistemin çalışması
Komut verildiğinde sağ ve sol kaldırma ünitelerindeki hidrolik silindirler ağı 2 saniyede zeminden 3 m yüksekliğe kaldırarak pist boyunca bir bariyer oluşturur; kilitleme mekanizması ağı açık konumda tutar. Üniteler arasındaki 50–75 m mesafe her piste göre yapılandırılır. Kullanım sonrasında ağ tekrar zemine indirilir.
Sonuç
2020 yılında teslim edilen sistem halen kullanımdadır. Hidrolik tahrik, pnömatik sistemin soğuk havadaki performans kaybını ortadan kaldırmış ve operatöre zamanında ve tam olarak açılan bir bariyer sağlamıştır.
Sıkça sorulan sorular
Neden pnömatikten hidroliğe geçildi?
Soğuk havada pnömatik tahrik performans kaybediyor, ağ yavaş veya eksik açılıyordu. Hidrolik tahrik her koşulda aynı kuvvet ve hızı sağlamaktadır.
Ağ ne kadar sürede kalkıyor?
İki kaldırma ünitesi 600 kg'lık ağı 2 saniyede 3 m yüksekliğe kaldırmaktadır.
Sistem farklı pistlere uyarlanabilir mi?
Evet. Kaldırma üniteleri arasındaki mesafe, bu uygulamada 50–75 m, her pistin genişliğine göre yapılandırılmaktadır.